Açık Rıza Metni
Açık Rızanın Tanımı ve Kapsamı
Açık rıza mevzuatta; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlanmaktadır. İlgili kanun çerçevesinde açık rıza, kişinin sahip olduğu kişisel verinin işlenmesine, kendi isteği ile ya da karşı taraftan gelen istek üzerine onay vermesi anlamını taşımaktadır. Açık rızanın bir diğer kritik önemi de veri işleyene gerçekleştireceği fiil konusunda yasal bir yol göstermesidir.
Kişi açık rıza açıklaması ile aslında veri sorumlusu sıfatını taşıyan yayınevimize kendi hukuksal değerine ilişkin verdiği kararı bildirmiş olmaktadır. Açık rıza, ilgili kişinin işlenmesine izin verdiği verinin sınırlarını, kapsamını, gerçekleştirilme biçimini ve süresini de bizzat belirlemesini sağlayan hukuki bir araçtır.
Açık Rızanın Alınma Şekli ve Unsurları
Açık rızanın temel yapısı gereği, rıza veren kişinin olumlu irade beyanını içermesi şarttır. Diğer mevzuattaki özel düzenlemeler saklı kalmak üzere, açık rızanın mutlaka yazılı şekilde alınmasına gerek bulunmamaktadır. Açık rızanın elektronik ortam, dijital onay kutucukları, e-posta veya çağrı merkezi gibi yollarla alınması da hukuken mümkündür. Bu onay süreçlerinde ispat yükümlülüğü tamamen veri sorumlusuna aittir.
Kanunda yer verilen tanım kapsamında açık rızanın üç temel unsuru bulunmaktadır. Bunlar; rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve tamamen özgür iradeyle açıklanmasıdır.
Battaniye Rıza Yasağı ve Sınırlandırma
Belirli bir konu ile sınırlandırılmayan ve sadece ilgili işlemle sınırlı tutulmayan genel nitelikteki açık rızalar hukuk terminolojisinde battaniye rızalar olarak kabul edilmekte ve geçersiz sayılmaktadır. Örneğin; her türlü ticari işlem, her türlü e-ticaret işlemi veya her türlü veri işleme faaliyeti gibi sınırları çizilmemiş, belirli bir konu ve faaliyeti işaret etmeyen rıza beyanları hukuken kabul görmemektedir. Yayınevimiz bu hassasiyetle, sadece belirttiği spesifik süreçler için onay talep etmektedir.
Açık Rızanın Geri Alınması ve Sonuçları
Açık rıza vermek, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan, yasal olarak verilen açık rıza her zaman geri alınabilir. Bu bağlamda kişisel verilerin geleceğini belirleme hakkı tamamen ilgili kişiye ait olduğundan, kişi dilediği zaman veri sorumlusuna vermiş olduğu açık rızasını iptal edebilir.
Ancak, geri alma işlemi geçmişe değil ileriye yönelik sonuç doğuracağından, açık rızaya dayalı olarak gerçekleştirilen tüm faaliyetler geri alma beyanının veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren durdurulur. Bir diğer deyişle, geri alma beyanı veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren yasal hüküm doğurur ve o tarihten sonraki veri işleme süreçleri sonlandırılır.